Artykuły, Popularne

„Wejrzeć w świat, w życie bieżące”

2014-09-24

Rewolucja 1905 roku była wydarzeniem kluczowym dla polskiego ruchu ludowego na terenach zaboru rosyjskiego, w którym od upadku Powstania Styczniowego panował brak swobód politycznych. Janusz Gmitruk w tekście „Geneza powstania ruchu ludowego i miejsce Siewby w dorobku prasowym ludowców przed I wojną światową” pisze o rewolucyjnym ożywieniu na wsi:

„Wybuch wojny rosyjsko-japońskiej w 1904 r. poruszył wieś Królestwa Polskiego. «Złożono do lamusa „Bajarze”, „Cudowne lampy”, „Echa piekielne” itp. kramarską literaturę, dotychczas powszechną strawę duchową wsi. Wieś pragnęła wejrzeć w świat, w życie bieżące» – pisał chłop Franciszek Żurek z powiatu krasnostawskiego. Wrzało w Królestwie Polskim za sprawą poruszenia klasy robotniczej w miastach i chłopów na wsi […] Walka chłopów obejmowała gminy i ich instytucje (szkoły, sądy), wybuchła protestem przeciwko mobilizacji żołnierzy kierowanych na daleki front japońsko-rosyjski i do służby w głębi Rosji. Początkowo miała charakter żywiołowy i spontaniczny, przybierając jednak z czasem formy zorganizowanych protestów i patriotycznych manifestacji.

Rewolucyjną zdobyczą chłopów było rozbudzenie świadomości politycznej, orientującej w geografii stronnictw i partii oraz taktyce ich działania wobec rewolucji i rządu. Dawali temu wyraz zrywaniem związków z endecją, żywym zainteresowaniem socjalizmem i tworzeniem organizacji chłopskich. Rewolucja 1905-1907 była ważnym etapem w ponad wiekowym procesie rozwoju świadomości chłopów polskich […] Nie była to jednak jeszcze świadomość mas, lecz myślenie jednostek i małych grup.”

Źródło: Siewba – pod redakcją Janusza Gmitruka i Roberta Szydlika, Warszawa 2010, s. 66-67.

1075126-redux
Źródło: Beinecke.
Akceptuję
Nasza strona internetowa używa plików cookies (tzw. ciasteczka) w celach statystycznych, reklamowych oraz funkcjonalnych. Dzięki nim możemy indywidualnie dostosować stronę do twoich potrzeb. Każdy może zaakceptować pliki cookies albo ma możliwość wyłączenia ich w przeglądarce, dzięki czemu nie będą zbierane żadne informacje. Dowiedz się więcej jak je wyłączyć.