Artykuły

Dekabryści, Ziemla i Wola, Narodna Wola i rok 1905

2014-05-14

Fragment książki „O rok 1905″ mówiący o poprzednikach rewolucjonistów roku 1905 w Rosji:

[…] Po czterech przeszło dziesiątkach lat tradycje dekabrystów podjęli bohaterzy rewolucyjno-terrorystycznych partii „Ziemli i Woli” oraz „Narodnoj Woli”. Z wyroków Centralnych Komitetów tych partii zostały zorganizowane zamachy na cara Aleksandra II. Po wielu nieudanych próbach wreszcie udało się cara zgładzić. I znów choć za życie cara oddał swe życie szereg bohaterów jak: Żelabow, Perowska, Kibalczyc, robotnik Michajłow i inni, carat trwał. We wszystkich tych walkach bowiem brały udział jednostki, które się poświęcały dla dobra ludu, ale lud milczał. Zresztą mas ludowych, jako siły czynnej – ci rewolucyjni inteligenci nie zauważyli i nie brali pod uwagę.

W tym braku stosunków – w tym braku związku pomiędzy rewolucyjnymi inteligentami, którzy się poświęcali dla dobra ludu, a tym właśnie ludem – w tym, że lud milczał kiedy inteligenci rzucali bomby w cara, tkwiła przyczyna, że caryzm jako system rządu trwał, choć ginęli poszczególni jego przedstawiciele.

W 1905 roku, po raz pierwszy w dziejach, przeciwko caratowi poszli nie inteligenci – terroryści, ale przede wszystkim zorganizowane masy proletariatu, oraz częściowo masy niezorganizowanego chłopstwa. Dlatego też, chociaż chwilowo caratowi udało się odeprzeć atak burzy ludowej – dni jego były od tego czasu policzone – siły zaś podważone. Nowa fala ruchu zmiotłaby go wcześniej czy później, nawet bez pomocy klęsk wojennych 1914 — 1917 roku […]

Źródło: T. Stabuński, O roku 1905, Warszawa 1926, s. 2-3.

Współpraca: Krzysztof Witkowski.

Źródło: Beinecke.
Akceptuję
Nasza strona internetowa używa plików cookies (tzw. ciasteczka) w celach statystycznych, reklamowych oraz funkcjonalnych. Dzięki nim możemy indywidualnie dostosować stronę do twoich potrzeb. Każdy może zaakceptować pliki cookies albo ma możliwość wyłączenia ich w przeglądarce, dzięki czemu nie będą zbierane żadne informacje. Dowiedz się więcej jak je wyłączyć.